اولین مجله تخصصی تجهیزات موسیقی

تاریخچه الکتریک باس. بخش دوم ، فراتر از فندر

تکامل الکتریک باس آمریکایی از 1950 توسط گیبسون ، ریکنبکر و ..

به رغم اینکه فندر در ساخت و طراحی پرسیشن باس، نهایت دقت و کیفیت طراحی را لحاظ کرده بود، این ساز موفق نشد در دهه 50 فروش زیادی به دست آورد. به همین دلیل فندر مدل دیگر از الکتریک باس به نام استراتوکستر  (Stratocaster) را رونمایی کرد. این ساز به مراتب شکل و بدنه بسیار راحت‌تری از بدنه نسبتا تیز اصلی داشت که به همین دلیل نوازنده‌ها علاقه بیشتری به آن نشان دادند. آشنایی با باس

این اتفاق در اواخر سال 1953 افتاد و به این دوره انتقال به پی بیس نیز گفته می‌شود ، دوره‌ای که کمک زیادی برای جذب علاقه‌مندان به الکتریک باس انجام داد. اتفاق دیگری که همزمان در جریان بود این بود که کمپانی‌های دیگر تولید گیتار و تجهیزات الکترونیک نمی‌توانستند بنشینند و انحصار این شکل از تولید باس توسط فندر را نظاره گر باشند ، و به شدت مشتاق بودند که وارد رقابت شده و بخشی از بازار را برای خودشان تصاحب کنند . گیبسون و ریکنبیکر اصلی ترین تولید کننده هایی حساب می‌شدند که به دنبال سهم خود از بازار بودند. در ادامه به بررسی قدم هایی که برداشته شد می پردازیم.

چگونه مناسب‌ترین سیم را برای گیتار بیس انتخاب کنیم؟

گیبسون

 گرچه در همان دوره زمانی، گیبسون در حال تولید سری موفق لس پاول بود،  اما در زمینه الکتریک باس از فندر بسیار عقب مانده بود. اولین طراحی آنها برای بازگشت به رقابت ، سازی بود که در سال 1953 معرفی کردند. سازی که به طرز عجیبی به ویولون شباهت داشت، کمی کوچکتر از پرسیشن فندر ،  با هد بسیار زیبا و 2 پیک آب هامباکر قوی صدای بسیار گرمی داشت و برخلاف فندر کم صدا و آمارمتر بود.

این ساز برای تغییر تدریجی و متقاعد کردن نوازندگان سنتی ، طراحی و شیوه بسیار مناسبی داشت .اما کمپانی گیبسون در سال 1958 در قدمی بزرگر از ساز جدید خود به نام ( ای بی 2 بیس  EB-2  ) رونمایی کرد. سازی نسبتا لاغر و دارای شکل بدنه سمی هالو ، دارای کوکی به مانند بانجو ( سل ، دو ، می ، لا ) و همچنان دارای پیکاپ های هامباکر قوی که در ساز قبلی خود استفاده کرده بود.

جیمی پیج نیز زمانی که به عنوان نوازنده باس به گروه یاردبرد ( Yardbirds ) ملحق شده بود از این ساز استفاده کرد . هرچند که بعد از مدتی دوباره به کوک استاندارد روی آورد.  آخرین مدل از این سری در سال 1959 با عنوان ای بی 0 به بازار آمد ، که دارای قیمت پایین تری بود اما این ساز نیز در سال 1969 به خاطر تغییر در نوع باطری دچار افزایش قیمت شد و به ای بی 1 تغییر نام داد. سری ای بی باس به بازار گیبسون رونق بخشید و باعث جلب توه نوازندگان نسبت به این کمپانی شد.

چگونه مناسب‌ترین سیم را برای گیتار بیس انتخاب کنیم؟

پیشنهاد اکتاو  تاریخچه الکتریک باس . بخش اول ، روزهای آغازین

ریکنبکر

در این دوره ریکنبکر نیز همچنان مشغول آزمایش بر روی ساز واتر خود بود ، گیتار و بیس های الکتریکی که هنوز به شکل اولیه ای ساخته شده بودند و برای دریافت صدا از پیکاپ های آهن ربایی نعل اسبی استفاده می کرند. سازی که توسط نوازنده لس آنجلسی جرج بیوچمپ توسعه یافت. او و دوست نزدیکش  هری واتسون ، که در کارخانه ملی گیتار مشغول به کار بود این ایده خود را نزد آدولف ریکنبکر بردند.  که دارای بودجه و امکانات لازم برای تولید این ساز به صورت انبوه بود. بدین تریتب می توان گفت اولین باس ریکنبکر 4000 که در سال 1957 تولید شد ، از ایده دو نفر دیگر اقتباس شده بود.

آشنایی با باس
سازهای ریکنبکر 4000 بعد از تقریبا 60 سال از تولید طرفداران زیادی دارند ، به شکلی که تا 5000 دلار نیز خرید و فروش می شوند.

ریکنبکر 4000 از نظر طراحی خیره کننده بود. و به مانند فندر با موجی از اعتراض و خشم نوازندگان قدیمی مواجه شد. نوازندگانی که طاقت دیدن این که یک شرکت بزرگ دیگر هم به تولید سازهای با بدنه توپر رو بیاورد را نداشتند و این نکته را بی احترامی به خود قلمداد می کردند.

این ساز از یک پیک آپ با آهنربای نعل اسبی استفاده می کرد ،  صدای بسیار قدرتمندی داشت و ایعاد و شکل دسته آن هم به استاندارد پرسیشن فندر بسیار نزدیک بود. قسمتی از بدنه برای اولین بار از پلاستیک طلایی رنگی استفاده شد که در مدل های بعدی به استاندارد سفید درآمد.

یکی از اولین نوازنده هایی که از ریکنبکر 4000 استفاده کرد ، ریکی نلسون نوازنده گروه جیمز کرکلند بود. نرکی به عنوان آرتیست با ریکنبکر قرارداد داشت و طبیعتا چاره دیگری هم نداشت اما خود او بسیار از این ساز استفبال کرد. زمانی که برای اولین بار می‌خواستند با این ساز در پخش زنده رادیو Grand Ole Opry  بنوازد اتفاق جالبی افتاد که خود او اینگونه تعریف می کند. :

صدای ساز تقریبا گوش های صدابردار را کر کرده بود و اصلا توقع چنین صدای قدرتمندی را نداشت. آن روز نتوانستند به شکل درست صدای ساز را کنترل کنند و تنها چاره ای که داشتند این بود که به من اجازهساز زدنن ندهند و من هم ساز نزدم

خوشبختانه صدابردا آن روز این کار را کرد ، چون گیتار باس وارد شده بود که بماند و جایگاه خود را پیدا کند.  ریکنبکر در سال 1961  مدل 4001 رانیز وارد بازار کرد ،. سازی که از مزایای پیک آپ قبلی بهره می برد اما به شکل کوچک شده ای ، همچنین چوب دسته و هد ساز نیز از جنس سرخدار بود که به ساز زیبایی و تنوع صدا می داد.

این ساز به مانند یک کلای یک میلیون دلاری بود اما مشخصه مهمتری که این ساز برای ریکنبکر داشت این بود که در شصت سالگی توانست سازی تولید کند که به رقایت با فندر و گیبسون بپردازد و باعث شد در بازار آمریکا صدای باس دیگری شنیده شود.

دنلکترو

در سال 1954 کمپانی نت دنی دنلکترو با پیش فرض تولید سازهای ارزان قیمت و در دسترس برای فروشگاه زنجیره ای (Sears Roebuck) شروع به کار کرد. سازهای زیادی هم تحت نام Silvertone تولید شد که در سال 1956 برای اولین باز دنی اقدام به تولید باس 6 سیمی به نام U2  کرد که نامتعارف‌ترین حرکت در زمینه تکامل این ساز بود.

این ساز دارای طراحی یک پارچه و بدنه نیمه‌پر بود. اما اگر از نگاه تخصصی به آن نگاه کنیم بهتر است تحت عنوان گیتار با سیم‌های سنگین و کلفت طبقه‌بندی بشود تا باس ، چون هنوز از نظر شکل و طراحی،  مسیری را طی می کردکه با سازهای دیگر بسیار متفاوت بود. سازی که زیاد هم استفاده نشد به جز موارد محدودی که برادران اولی و داون ادی برای ضبط استودیی از این ساز استفاده کردند.

آشنایی با باس
Longhorn 4423

در سال 1958 دنلکترو ساز 4 سیمی به نام    Longhorn 4423   را به بازار عرضه کرد. سازی با ابعاد 33.5 اینچی که باز هم طراحی نامتعارفی داشت اما به خاطر طراحی 2 تایی و متقارن آن چشم بعضی از نوازندگان را گرفت. طوری که جک بروس و جان انتویستل در گروه های Cream و  The Whoاز این ساز استفاده کردند. سازی که صدای کشنده و قدرتمندی داشت و از نظر شکل ظاهری به مانند اساطیر یونانی بود.

پرسیشن فوق‌العاده

در دهه 50 که کمپانی های دیگر در آمریکا به دنبال سهم خود از بازار ساز بودند. لئو فندر و کارخانه اش با فروش بسیار بالای خود ، عملا نبض بازار را در دست داشت. اما این امتیاز برای فندر کافی نبود. لئو تصمیم گرفت با یک نگاه سوم از دریچه ای جدید به ساز محبوب خود ، پرسیشن و چیزی که تبدیل به نسخه نهایی آن شده بود نگاه کند. دسته و هد ساز برای گرفتن صدای بهتر کمی بزرگتر ، استفاده از قطعات پلاستیکی در بدنه بیشتر شده بود ، کنترلرها و سوکت جک بر روی ساز نصب شدند . اما مهمترین تغییر که دیده می‌شد استفاده از پیک آپ split-coil  بود که برای دریافت صدا دارای هماهنگی بسیار مناسبی بود.

طراحی این پیکاپ به صورت هوشمندانه ای خنثی بود. به طوری که فرکانس های دو سیم پایین توسط سیم پیچ پایینی و دو سیم بالا توسط سیم پیچ بالایی دریافت می شد. در نتیجه صدای بین سیم ها به طور محسوس از یکدیگر مجزا شد و ظرافت و زیبایی عجیبی نسبت به نمونه های فبلی در حین نوازندگی ایجاد می‌کرد.  این صدا را ما P-Bass میشناسیم  و همانطور که دوست داریم ، و تاکنون در هزاران هزار آهنگ ضبط شده در استودیو صدای آن را شنیدیم.

در این دوره قابل توجه در آمریکا بسیاری از طرح ها نو شکل گرفتند و بسیار نیز از این طرح ها الگو برداری کردند. با این حال در اروپا هم اتفاقات بزرگی در حال رخ دادن بود …

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 3 =